Kolekcija Historijskog Muzeja Bosne i Hercegovine od danas, 30.11.2017., je bogatija za fotografsku seriju “Tabernakul“ sarajevskog umjetnika Andreja Ðerkovića. Serija se sastoji od šest fotografskih triptika centralnih trgova Barcelone, Havane, Istanbula, Nirnberga, Pariza i Ciriha, koje su urađene u periodu između 2013. i 2017.godine. Simbolika samih fotografija, nalazi se također i u vremenu kada su napravljene, kao što su fotografije sa istanbulskog trga Taksim napravljene tokom socijalnih protesta 2013.godine ili fotografije trga Sant Felip Neri u Barceloni na dan 80-te obljetnice Španjolskog Građanskog rata. Fotografije iz kubanske prijestolnice Havane urađene su uoči istorijskog posjeta američkog predsjednika Baraka Obame, dok su fotografije koje su urađene u Parizu, napravljene nekoliko dana poslije terorističkih napada u Parizu 13.novembra 2015.godine, kada je trg Place de République postao centralno mjesto okupljanja i omaža žrtvama.
Vodeći se izvornom zadaćom Muzeja koji se bavi historijom, autor je želio da ova fotografska serija koja prati historijske promjene u svjetskom razmjeru, nađe svoj dom u eminentnoj instituciji kao što je Historijski Muzej Bosne i Hercegovine. Ovaj svojevrsni work in progress će se vremenom nadopunjavati (novi triptik urađen ove godine prikazuje Trg nezavisnosti Majdan u Kijevu na kojem se 2013.godine, održala “Narančasta revolucija”), tako da će se kontinuranim trajanjem ovog fotografskog procesa i sama muzejska kolekcija uvećavati. Činjenica da je Historijski Muzej Bosne i Hercegovine (nekada Muzej Revolucije), institucija uz koju je autor, danas etablirani umjetnik odrastao, daje ovom darovnom činu jednu sasvim posebnu i osobnu dimneziju.
Postavka “Tabernakul“ je premijerno bila postavljena u junu 2016.godine u Galeriji Duplex 100m2 u Sarajevu (Bosna i Hercegovina), te iste godine pod komisarijatom Ane Borralho u sklopu Festivala “Verão Azul“ u Loulè i Lagos (Portugal). U februaru 2017.godine, izložba je postavljena u Galerie Atmosphére u Ženevi (Švicarska). Slijede postavke u Barceloni, Parizu i Istanbulu.
TABERNAKUL (lat. tabernaculum – šator, ili hrv. svetohranište)
Kao i u liturgijskom redoslijedu, fotografisana mjesta se u ovom postavu gledaju kao svetohraništa, mjesta “molitve i štovanja” suvremenog društva.
U ovoj seriji, selektovana mjesta preuzimaju euharističku ulogu središnjih mjesta susreta, molitve i štovanja, gradova koji predstavljaju centre društvenih promjena u prošlom stoljeću, gradova koji su (pro)živjeli različite društvene pokrete čije se nazivlje završava sa sufiksom “izam“… fašizam, komunizam, terorizam, populizam i na kraju, kapitalizam. Ta mjesta, većinom centralni trgovi korišteni su (koriste se) kao svetohraništa različitim ideologijama i društvenim sustavima koji su dominirali kroz modernu istoriju. Dvojako značenje riječi svetohranište, prokazuje amalgam između čuvanja (hranjenja) nečeg sakralnog i idolopoklonstva (duhovnog hranjenja) opstojanjem određene osobe ili ideje.
Tabernakul u religijskoj ikonografiji označava prostor gdje se čuvaju posvećene hostije ili prosfore, koje imaju ulogu “hrane za dušu”, odnosno duhovne hrane. U suvremenoj socijalnoj ikonografiji, ta duhovna hrana oblačila je kroz istoriju raznovrsne odore, te je shodno geografskoj i vremenskoj pripadnosti, diktirala određeni društveni sustav koji je neovisno od svoje doktrine ili tipologije društvenog pokreta, uvijek bio tragičan.
Ova serija fotografskih triptika pokazuje trgove kao oltarne menze poimanja društvene svijesti i ideologija, te ih svojom ikonoklastičkom direktnošću i prazninom, konfrontuje sa izvornom psihologijom mase. Svojim kritičkim osvrtom, fotografije propituju ljudsko ponašanje tokom konvergencije u navedenim socijalnim sustavima.
Taksim Meydanı (Istanbul, Turska, 2013)
Zeppelinhaupttribüne (Nürnberg, Njemačka, 2015)
Place de République (Paris, Francuska, 2015)
Plaça de Sant Felip Neri (Barcelona, Španjolska, 2016)
Plaza de la Revolución (La Habana, Kuba, 2016)
Paradeplatz (Zürich, Švicarska, 2016)
Maïdan Nézalejnosti (Kyiv, Ukrajina, 2017)
Andrej Ðerković rođen 1971. godine u Sarajevu. Završio Školu Primijenjenih umjetnosti u Sarajevu. Samostalno izlagao u Palestini, Sjevernoj Irskoj, Crnoj Gori, Kanadi, Švicarskoj, Danskoj, Italiji, Španjolskoj, Grčkoj, Nizozemskoj, Srbiji, Francuskoj, Gruziji, Hrvatskoj, Engleskoj, Makedoniji, San Marinu, Turskoj, Sloveniji, Belgiji, Njemačkoj, Portugalu, Bosni i Hercegovini, Libanonu, Albaniji, Kneževini Lihtenštajn, Ukrajini, Švedskoj, Vatikanu, Meksiku, Urugvaju, na Kubi i Novom Zelandu.
Jedan je od osnivača Kolekcije ARS AEVI Muzeja Suvremene umjetnosti Sarajevo. Član Međunarodne Federacije Fotografske umjetnosti (FIAP). Član Federazione Italiana Associazioni Fotografiche (FIAF). Član Švicarske Asocijacije Fotografske umjetnosti (PHOTO SUISSE). Član Belfast Exposed Photography Community Group. Član ULUPUBIH.
Njegovi radovi nalaze se u kolekciji Fototeca de Cuba Havana, MACBA Barcelona, Museum fur Kunst und Gewerbe Hamburg, Umjetnička Galerija Bosne i Hercegovine, Muzej Nevinosti Istanbul, Council of Europe Strasbourg, Tbilisi History Museum Karvasla, Narodni Muzej Crne Gore Cetinje, Old Arts Museum Belfast, MB Centre for Contemporary Arts Istanbul, SCCA Sarajevo, Muzej Istorije Jugoslavije Beograd, Memorijalni Centar Potočari Srebrenica, Olimpijski Muzej Sarajevo, Jewish Historical Museum Amsterdam, Muzej ratnog djetinjstva Sarajevo i drugi.
Uradio je portrete Jeff Koons, Marina Abramović, Michelangelo Pistoletto, Emmanuelle Beart, David Byrne, Jean-Luc Godard, Isabelle Huppert, Bono Vox, Sinéad O'Connor, Braco Dimitrijević, Catherine Deneuve, Jean-Hugues Anglade, Enki Bilal, Alfonso Cuarón, Rachid Taha, Sebastião Salgado, Yann Arthus-Bertrand, Agnes b., Christine and the Queens i drugi.
Predstavljao Muzej ARS AEVI na Europskom Bijenalu Vizualne umjetnosti 2002.godine u La Speziji (Italija). Za dostignuća na polju kulture tokom opsade Sarajeva, nagrađen sa ˝The Certificate of Appreciation˝ Američke Državne Agencije za informisanje (USIA). U povodu 100 godina Švicarske Asocijacije Fotografske umjetnosti uvršten je u monografiju „PHOTO SUISSE 1906-2006“. Uvršten je u “Leksikon Sarajeva”. Jedan je od selektiranih autora u internacionalnoj platformi “Aftermath / Promjena kulturalnog pejsaža (Tendencije u angažiranoj postjugoslavenskoj suvremenoj fotografiji 1991-2012)”. Živi u Ženevi i Sarajevu.
www.andrej-djerkovic.com
