Pozivamo vas na razgovor povodom promocije knjige Vedrana Horvata „Here, at last – Pathways of Green Politics in the Western Balkans“
Ova knjiga je lično putovanje kroz posljednja dva desetljeća politike na Zapadnom Balkanu i osvjetljava potencijal zelene politike u veoma zahtjevnim društvenim okolnostima.
Datum i vrijeme: 31. oktobar 2025. u 18:00
Mjesto: Evropska kuća kulture i nacionalnih manjina (Austrijska kuća), Park Kemal Monteno
U društvima Zapadnog Balkana koja se suočavaju sa sve većom ekološkom i klimatskom krizom, socijalnim nejednakostima i autoritarnim politikama, zelena ideja sve češće ulazi u politički prostor. Dok su u Srbiji i Crnoj Gori ekološki pokreti prerasli u relevantne političke opcije, a primjer hrvatskog „Možemo!“ pokazao da zelena politika može biti ozbiljna politička alternativa, u Bosni i Hercegovini ta promjena još uvijek izostaje. Pitanja poput:
Šta stoji na putu oblikovanju zelene političke opcije u Bosni i Hercegovini?
Kako se pojam „zelene politike“ uopće razumije u BiH u odnosu na EU i susjedne zemlje?
Šta bi trebalo da se promijeni da bi ona postala stvarna društvena snaga? – samo su neka od pitanja na koja ćemo pokušati da nađemo odgovore skupa sa:
Vedranom Horvatom, (Institut za političku ekologiju, Zagreb)
Nasihom Pozder (Federalna ministrica okoliša i turizma, Naša stranka, Sarajevo)
Tihomirom Dakićem, (Centar za životnu sredinu, Banja Luka)
Udruženje za razvoj muzičke umjetnosti i pedagogije „Strings Attached Sinfonietta“ organizuje drugi koncert u okviru trećeg serijala projekta „Muzikom kroz izložbu“. Ovim koncertom nastavlja se ideja projekta o stvaranju dijaloga između muzičkog i vizuelnog izraza, gdje zvuk i slika zajedno grade prostor promišljanja o savremenom svijetu i ulozi umjetnosti u njemu.
Ovog puta, program je konceptualno povezan sa izložbom „Gaza bijenale“, kustosice Gabriele Seith, koja otvara pitanja stvaranja u ekstremnim okolnostima i ispituje moć umjetnosti da bude oblik otpora, svjedočenja i komunikacije.
Izložba „Gaza bijenale“ predstavlja globalni umjetnički pokret koji okuplja više od trideset umjetnika i umjetnica iz Gaze i Bosne i Hercegovine. Njihova djela, nastala uprkos nemogućim okolnostima, govore o upornosti, dostojanstvu i moći stvaranja u vremenima kada su svi oblici života ugroženi. Projekat je iniciran u okviru Al Risan Art muzeja u Gazi, a od 2024. godine razvija se kao decentralizovana izložba koja povezuje paviljone u Londonu, Padovi, Berlinu, Istanbulu, Torontu i sada – Sarajevu.
Sarajevski paviljon, realizovan kolektivnim volonterskim naporima, povezuje iskustva umjetnika iz Gaze s iskustvima opsade Sarajeva. Time se otvara prostor za promišljanje umjetnosti kao sredstva otpora, ali i mosta između geografskih i političkih razdvojenosti. Umjetnička djela postaju svjedočanstva – tamo gdje izvještaji i brojke ne mogu prenijeti ljudsku patnju, umjetnost govori, bilježi i poziva na solidarnost.
Koncert gudačkog kvarteta „SA Sinfonietta“ u okviru izložbe „Gaza bijenale“ uspostavlja snažnu umjetničku poveznicu između muzičkog izraza i vizuelnog svjedočenja. Program je koncipiran tako da kroz dvije tematski i emocionalno bliske kompozicije istražuje motive bola, sjećanja, gubitka i istrajnosti. Djela Samuela Barbera i Dmitrija Šostakoviča, nastala u različitim istorijskim i društvenim kontekstima, dijele zajednički jezik unutrašnje borbe i humanosti.
Barberov Gudački kvartet u h molu, op. 11, posebno poznat po drugom stavu Adagio for Strings, jedno je od najprepoznatljivijih muzičkih ostvarenja 20. stoljeća. Kompozicija, izvorno zamišljena kao intimni dijalog četiriju instrumenata, vremenom je postala univerzalni simbol žalosti i saosjećanja. Njen spor, uzlazni melodijski luk evocira kolektivno sjećanje na ljudsku krhkost, ali i na dostojanstvo koje opstaje i u najtežim trenucima.
Šostakovičev Gudački kvartet u c molu, br. 8, op. 110 napisan je 1960. godine i posvećen „žrtvama fašizma i rata“. Djelo je komponovano u svega tri dana, tokom autorove posjete razorenom Dresdenu, i predstavlja njegovu najintimniju ispovijest – svojevrsni muzički testament. Kvartet prožimaju motivi lične i kolektivne tragedije, ali i otpora prema dehumanizaciji. Kroz pet stavova koji neprekidno prelaze jedan u drugi, Šostakovič uspostavlja napetost između očaja i nade, pretvarajući bol u oblik univerzalnog humanističkog izraza.
U okviru zajedničkog konteksta koncerta i izložbe, stvaralaštvo Barbera i Šostakoviča otvara prostor za razmišljanje o granicama ljudske izdržljivosti. Njihova muzika, izvedena među djelima umjetnika iz Gaze, postaje produžetak vizuelnog narativa – način da se čuje ono što se riječima ne može izreći, ali se može prepoznati u zvuku, slici i tišini između njih.
Datum: Četvrtak, 23. oktobar 2025.
Termin: 19 h
Mjesto: Umjetnička galerija Bosne i Hercegovine (Zelenih beretki 8, Sarajevo)
Gudački kvartet „SA Sinfonietta“ čine violinistkinje Tamara Arsovski i Alma Dizdar, violistkinja Aida Deljkić i violončelistkinja Belma Alić, dok će izložbu „Gaza bijenale“ predstaviti kustosica Gabriela Seith.
Projekat Muzikom kroz izložbu realizuje se uz podršku Grada Sarajevo, Ministarstva kulture i sporta Kantona Sarajevo i Federalnog ministarstva okoliša i turizma, a u saradnji s Umjetničkom galerijom Bosne i Hercegovine.
Ulaz je slobodan.
Biografije učesnika
Gabriela Manda Seith, kustos
Gabriela Manda Seith (1989) je kustosica i istraživačica koja živi i radi u Berlinu i Sarajevu. Studirala je historiju umjetnosti na Univerzitetu Ludwig-Maximilian u Münchenu i kulturno obrazovanje i menadžment na Univerzitetu primijenjenih nauka Niederrhein. Doktorirala je 2023. godine na Slobodnom univerzitetu u Berlinu, disertacijom „Sarajevska ratna umjetnost: O globalizaciji, reprezentaciji i balkanizmu“, u kojoj istražuje sociopolitički značaj sarajevske ratne umjetničke scene i njenu međunarodnu recepciju. Bila je kustosica brojnih izložbi i projekata, uključujući Kunst im Untergrund (2019), Up in Arms (2019), Pollution Palette (2021), Traumblasen – Balončići od snova (2022) i False Clouds (2022). Učestvovala je u rezidencijalnom programu Hestia Belgrade (2022) te objavljivala radove u brojnim publikacijama i umjetničkim platformama.
Belma Alić, violončelo i umjetnički rukovodilac ansambra
Belma Alić (1980) je bosanskohercegovačka violončelistica, pedagoškinja i interpretkinja savremene muzike. Diplomirala je i magistrirala na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu u klasi prof. Yevgenyja Xaviereffa, a 2016. godine doktorirala temom „Nove tehnike u literaturi za violončelo solo 20. i 21. stoljeća“. Kao solistica i kamerna muzičarka nastupala je s vodećim orkestrima u Bosni i Hercegovini i inostranstvu, te je višestruko nagrađivana za svoj umjetnički rad. Osnivačica je i umjetnička rukovoditeljica ansambla SA Sinfonietta, koji se afirmisao kao važna platforma za savremenu kamernu muziku u BiH. Profesorica je na Odsjeku za gudačke instrumente i gitaru Muzičke akademije u Sarajevu, gdje predaje violončelo i kamernu muziku.
Tamara Arsovski, violina
Tamara Arsovski (1991) je violinistica, pedagoškinja i istraživačica savremene izvođačke prakse. Diplomirala je i magistrirala violinu na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu u klasi prof. Violete Smailović-Huart, a trenutno je doktorantica pod mentorstvom prof. Ernsta Kovacica. Usavršavala se na majstorskim kursevima kod Stefana Milenkovića, Ilije Korola i Hakana Şensoya. Nastupala je kao solistica s orkestrima Camerata Academica, Gudačkim orkestrom Muzičke akademije i Simfonijskim orkestrom Mostar. Od 2018. godine sarađuje s INSAM Institutom za savremenu umjetničku muziku, a kao članica ansambla SA Sinfonietta aktivno učestvuje u izvođenju i promociji savremene kamerne muzike. Zaposlena je kao viša asistentica na Muzičkoj akademiji u Sarajevu.
Alma Dizdar, violina
Alma Dizdar (1991) je violinistica i pedagoškinja čiji rad objedinjuje koncertnu praksu, obrazovni rad i istraživanje savremenog repertoara. Diplomirala je violinu na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu u klasi prof. YeonJu Jeong, a magistrirala na Ithaca College (SAD) i Muzičkoj akademiji u Sarajevu. Dobitnica je Zlatne značke Univerziteta u Sarajevu za izuzetna akademska postignuća. Usavršavala se kod pedagoga poput Dore Schwarzberg, Ernsta Kovacica i Calvina Wiersme. Nastupala je u BiH, Evropi i SAD-u, kao solistica i članica kamernih ansambala, te je redovna članica gudačkog orkestra i kvarteta SA Sinfonietta. Asistentica je na predmetu Violina na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu i doktorantica pod mentorstvom prof. Ernsta Kovacica i prof. Lane Šehović Paćuka.
Aida Deljkić, viola
Aida Deljkić (1991) je violistica i pedagoškinja čije djelovanje obuhvata koncertnu i nastavnu praksu, s fokusom na razvoj savremenih pristupa interpretaciji. Diplomirala je violu na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu u klasi prof. Dejana Mlađenovića, a magistrirala u klasi prof. Pavela Kandruševića. Usavršavala se na majstorskim kursevima kod uglednih pedagoga, među kojima su Pavel Kandrušević, Violeta Smailović-Huart i članovi Manhattan String Quarteta. Nastupala je s Gudačkim orkestrom Muzičke akademije i Kamernim simfonijskim orkestrom Zenica, a kao članica ansambla SA Sinfonietta aktivno učestvuje u razvoju kamerne scene u BiH. Zaposlena je kao asistentica na predmetu Viola na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu.
Buybookov autor Darko Cvijetić dobitnik prestižne književne nagrade „Angelus” za knjigu „Schindlerov lift”, objavljenu i u izdanju Buybooka!
„Angelus” (Nagroda Literacka Europy Środkowej Angelus) je prestižna književna nagrada koja se svake godine dodjeljuje u Poljskoj, u gradu Wrocławu. Nagrada je osnovana 2006. godine, a namijenjena je autorima iz srednje Europe čija djela, napisana ili prevedena na poljski jezik „doprinose razumijevanju svijeta današnjice i jačanju kulturnih veza između naroda regije“. „Angelus” se smatra najvažnijom književnom nagradom u srednjoj Evropi.
Darko Cvijetić dramaturg je i redatelj u pozorištu Prijedor, kolumnist sarajevskog portala „Žurnal”. Dobitnik je mnogih nagrada, od kojih su najvažnije: „Fric”, „Kočićevo pero” i „Angelus” za roman „Schindlerov lift”, Sterijina nagrada za dramatizaciju romana „Što na podu spavaš” te „Zoranov brk” – za ulogu u istoimenoj predstavi. Po romanima „Schindlerov lift” i „Što na podu spavaš” nastale su predstave u produkciji Kamernog teatra 55 Sarajevo, te GDK Gavella Zagreb, Srpskog narodnog pozorišta Novi Sad i Narodnog pozorišta Sarajevo. Filozofiju vrtlarstva – etike i teatrologiju izučio na Privatnom studiju kulturologije majstora Leona Weissa u Novom Sadu. Živi u Prijedoru. U Crvenom soliteru. U izdanju Buybooka objavljene su mu knjige „Schindlerov lift”, „Što na podu spavaš”, „Noćna straža”, „Nakupine straha”, „Previše mi to. Osam djevojčica” i „Bilješkarica”.
„Kada je otvoren 1975. godine, Crveni soliter u Prijedoru je mirisao. Imao je trinaest spratova pa su stanari, ne bi li se zaštitili od nesreće, prvi nazvali Galerijom. To nije pomoglo – u Crvenom se uvijek smrt solidno osjećala, i nikad nije otišla bez ičega. Jedini izlaz iz stepeničkog labirinta po kojem smrt šenluči je – lift marke Schindler.
Svaki soliter je vertikalno selo, u sebi ima toliko života. Crveni soliter u sebi ima dovoljno nesreće za čitavu Bosnu i Hercegovinu, a kratki roman Schindlerov lift nosi težinu deset tomova najbolje literature.
Molim vas, ako tražite štivo za zabavu, vratite ovu knjigu na policu.”
Selvedin Avdić
„Ovako pišu samo oni koji se ničega i nikoga ne boje… Ovako pišu oni koji ne predstavljaju samo savest svog vremena ili mesta već koji se ne plaše da plate cenu iskupljenja – i za žrtve i za zločince. Teško je to i neshvatljivo breme koje je Darko Cvijetić delom opisao i u svom romanu Schindlerov lift… Kažem delom jer ne smemo zaboraviti na njegovu poeziju bez koje ne bi ni bilo ovog romana.”
