Autor: urednik

Nakon višemjesečnog umjetničkog i organizacijskog procesa, Udruženje za razvoj muzičke umjetnosti i pedagogije „SA Sinfonietta“ iz Sarajeva i Udruženje „Hila“ iz Zrenjanina privode kraju projekat „Dijahronijski kontrapunkt“, realizovan uz podršku British Councila u okviru regionalnog programa „Kultura i kreativnost za Zapadni Balkan“ (CC4WBs), koji finansira Evropska unija.

Projekat „Dijahronijski kontrapunkt“ ponudio je jedinstvenu sintezu muzičke i književne umjetnosti, stavivši u fokus rad savremenih umjetnica iz Bosne i Hercegovine i Srbije, ali i otvorivši prostor za kreativnu saradnju, nova umjetnička čitanja i dijalog kroz zvuk, riječ i interpretaciju. U okviru projekta realizovano je pet koncerata umjetničke muzike i pet promocija knjiga, čime je stvorena platforma na kojoj se umjetnosti višestruko prepliću — kroz izvođenje, čitanje, pisanje, slušanje i razgovor.

Tokom osmomjesečne realizacije projekta publici je predstavljeno pet koncerata umjetničke muzike, na kojima su nastupile članice ansambla „SA Sinfonietta“: violinistkinje Alma Dizdar i Tamara Arsovski, violončelistkinja Belma Alić, klaviristkinje Zerina Šabotić i Vladana Perović, te akordeonistica Belma Šarančić.

Posebnu vrijednost projektu daje i uključivanje mladih izvođačica – studentica Muzičke akademije Univerziteta u Sarajevu Sare Kasap, Klaudije Bošnjak i Eve Čalije, koje su aktivno učestvovale u koncertnim programima, razvijajući pritom vlastite umjetničke vještine u profesionalnom okruženju.

Koncertni repertoar obuhvatio je raznovrsna djela – od Bacha, Bibera i Boccherinija, preko Grażyne Bacewicz, Maxa Regera i Lere Auerbach, do Roberta i Clare Schumann, Reinholda Glièrea i Čajkovskog. Paralelno sa muzičkim programima, publici su predstavljene knjige autorki Jasne Kinđić („Oratorijum za pticu“), Ane Vučković („Bazen“), Danke Ivanović („Prazne kuće“), Jelene Anđelovski („Kuća se nije mrdnula“) i Ljiljane D. Ćuk („Uslovi nisu bitni“).

Svaka promocija bila je praćena i improvizacijama ansambla „SA Sinfonietta“, čime je stvoren poseban umjetnički dijalog između književnog i muzičkog izraza. Dodatno, svaki koncert praćen je ekfrastičkim tekstom, objavljenom na partnerskom portalu Strane.ba, dok su video materijali s promocija i intervjui s učesnicama dostupni na YouTube kanalu udruženja Strings Attached Sinfonietta, čime se omogućava produženi život projekta i širu dostupnost javnosti.

Program je ispratilo više od 400 posjetilaca: građani Sarajeva, kulturni profesionalci, studenti, turisti i mediji. Projekat je na taj način postao važno mjesto regionalnog kulturnog susreta i razmjene.

„Dijahronijski kontrapunkt“ je primjer kako interdisciplinarna umjetnička saradnja može oblikovati nove kulturne mostove u regionu, omogućujući afirmaciju umjetnica i jačanje profesionalnih veza među institucijama i udruženjima iz Bosne i Hercegovine i Srbije.

U realizaciji projekta važnu podršku pružili su Muzička akademija Univerziteta u Sarajevu, Muzej književnosti i pozorišne umjetnosti Bosne i Hercegovine, izdavačka kuća Partizanska knjiga iz Kikinde i portal Strane.ba. Posebnu zahvalnost organizatori upućuju British Councilu i Evropskoj uniji na finansijskoj podršci u okviru programa CC4WBs, bez koje realizacija ovog programa ne bi bila moguća.

Muzička akademija Univerziteta u Sarajevu najavljuje šestu zvučnu izložbu i koncert žive elektroničke muzike koji organiziraju red. prof. dr. Dino Rešidbegović i asist. mr. Rijad Kaniža. Ovaj jedinstveni događaj bit će priređen u ponedjeljak, 7. jula 2025. godine, u Maloj sali MAS (soba br. 10). 

Zvučna izložba će biti otvorena od 15:00 do 20:30, a tom prilikom će svoje radove predstaviti studenti i nastavnici Muzičke akademije UNSA: Kanita Mujačić, Damir Vreva, Kerim Rahmanović, Hana Guska, Mirnes Dedić, Esad Bešlija, Mirza Gološ i asist. mr. Rijad Kaniža. Zvučni eksponati će posjetiteljima pružiti mogućnost slušnog opažanja različitih načina i umijeća dizajniranja zvuka u oblasti elektroničke i elektroakustičke muzike, odnosno analognih, digitalnih i hibridnih tipova zvučnih sinteza. 

Na koncertu žive elektroničke muzike, koji počinje u 19:00, osim autora zvučnih eksponata, nastupit će i njihov mentor prof. dr. Dino Rešidbegović, te asist. mr. Zlatan Božuta.

PIŠE: Dalibor Plečić

Ljudi nisu putopis; pre bi se reklo da je reč o svojevrsnom seizmografskom zapisu unutrašnjih i spoljašnjih potresa, gde Ajova postaje simbolička laboratorija – stakleno zvono pod kojim se ogoljena ljudska priroda može pomno posmatrati.

„Pakao su drugi ljudi“ iz Sartrove drame Iza zatvorenih vrata često se pogrešno tumači kao koncept odbacivanja drugog, iako se u toj rečenici krije mnogo složeniji narativ – da drugi ljudi takođe oblikuju naš identitet kroz svoje poglede, sudove i projekcije. Naš identitet nikada nije sasvim „naš“ – on je, takođe, proizvod tuđih percepcija.

E sad, šta se dešava kada tridesetak spisateljica i pisaca, sa egocentričnim centripetalnim silama koje oko njih vrte njihove neuroze, talente, traum i kaprise, smestite u privremeni, izolovani mikrokosmos jedne književne rezidencije?

Ko god je boravio na književnim ili sličnim umetničkim rezidencijama zna da se čin fizičkog pisanja ili stvaranja veoma retko odvija upravo tamo. Uloga rezidencije više je heurističkog karaktera, pa se vakat proveden u njoj koristi da bi se nešto rodilo, skuvalo, dinstalo, svarilo – ili kako vam drago – ono što će kasnije biti napisano. Upravo novo ostvarenje Senke Marić, Ljudi, autofikcijski je roman-dnevnik koji kroz fragmentarne zapise prati njeno iskustvo na književnoj rezidenciji u Ajovi  (Iowa, SAD), dok istovremeno istražuje teme identiteta, kolonijalizma, traume i književnog stvaralaštva. Ljudi je njen treći roman, nakon što je za svoj prvenac, Kintsugi tela, dobila nagradu „Meša Selimović, a za drugi Gravitacije, nagradu „Štefica Cvek“. Ako je Kintsugi tela bila intimna kontemplacija o bolesti kao ličnom frontu, u romanu Ljudi može se naslutiti latentan, ali istrajan otpor kolektivnim zabludama – o pripadanju, trajnosti i svrsi.

Ljudi nisu putopis; pre bi se reklo da je reč o svojevrsnom seizmografskom zapisu unutrašnjih i spoljašnjih potresa, gde Ajova postaje simbolička laboratorija – stakleno zvono pod kojim se ogoljena ljudska priroda može pomno posmatrati. Kroz šesnaest poglavlja, označenih datumima i lokacijama – Mostar, Beč, Zagreb, Sarajevo, Ajova – Marić nelinearnim vremenskim skokovima fragmentira stvarnost u kojoj je svaki odlomak tek trenutak u nizu nevezanih, ali simbolički povezanih iskustava. Ne radi se o klasičnom dnevniku – to su pre svega „ulomci vremena“ u kojima se prošlost i sadašnjost prepliću kroz narativnu kontemplaciju pripovedačice.

Marić u svojoj fragmentarnoj naraciji ne zazire od banalnosti – naprotiv, koristi je kao početnu tačku za sitna, ali temeljna otkrovenja o drugima, a pre svega o sebi. Piše o krhkosti pripadanja, o tankim granicama između bliskosti i otuđenja, o unutrašnjim migracijama koje nas prate čak i kada fizički napustimo prostor iz kog potičemo. Kako vreme rezidencije odmiče, Ajova postaje poprište tihih ratova, neizgovorenih paktova i pasivne agresije. Prijateljstva se sklapaju i raspadaju, simpatije tinjaju i gase se, u atmosferi zgusnutoj nedorečenim namerama i latentnim takmičarskim impulsima. Marić vivisecira ovu dinamiku precizno, demistifikujući performativnu prirodu intelektualnih krugova, u kojima je borba za pažnju, relevantnost i potvrdu tiha, ali neprekidna. Na koncu, katalizator razbijanja koherentnosti te nemale grupe ljudi jeste izbijanje sukoba u Gazi. Taj trenutak bespoštedno infiltrira globalnu tragediju u njihov intimni prostor. Iluzija o apolitičnoj, univerzalnoj ljudskosti više se ne može održati. Sukob ih prisiljava da zauzmu stranu, razotkrivajući ideološke i kulturološke ponore koji su sve vreme postojali ispod površine. Marić ovde suptilno prikazuje nemogućnost bekstva od konteksta iz kog potičemo i ukazuje na to kako se, na kraju, svaka priča svodi na pitanje moći i identiteta.

Marić piše u prvom licu i sve vreme se obraća intimnom, nepotpuno definisanom adresantu, ali se iz konteksta može shvatiti da se radi o njenom sinu. Međutim, priroda primaoca poruke ne sputava naratorsku temeljnost i iskrenost. Upravo tom iskrenošću, ovo štivo – jednostavnošću stila i suzdržanošću u opisima – zavarava da je reč o „plitkom potoku“. Međutim, ontološka priroda ovog teksta seže mnogo dublje, u ponore ljudskog identiteta i ljudskih odnosa. U tim odnosima gubi se oštra granica između nas samih i drugih „ljudi“ – ako je ikada i postojala.

https://bookstan.ba