Autor: urednik

U ponedjeljak, 15.decembra 2025.godine u kultnom povijesnom kinu „Cinelux“ u Ženevi (Švicarska), će se u povodu 30-te obljetnice Daytonskog Općeg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini, održati specijalna projekcija filma “Dobrinja, paroles de résistances (Dobrinja, parole otpora)”, čiji je autor francuski reditelj Didier Dematons. Projekciju će pratiti razgovor sa ženevsko-sarajevskim umjetnikom Andrejem Ðerkovićem.

Film je snimljen 1995.godine, mjesec dana prije potpisivanja Daytonskog mirovnog sporazuma, na prvoj crti sarajevskog olimpijskog naselja Dobrinja i prati svakodnevnicu Andreja Ðerkovića, te ostalih stanovnika ovog opsađenog kvarta iz umjetnikovog okružja, među kojima i djevojki iz modne agencije „Front Models“ i tadašnjeg ratnog župnika Fra Mirka Majdandžića. Kroz vizualne i auditivne osobne impresije, oni nam govore o svom kvartu, životima, nadama i razočaranjima. Film je 1997.godine, prikazan u oficijelnoj selekciji festival “Les Inattendus” u Lionu (Francuska).

Didier Dematons, inače kamerman za EuroNews i LyonTV, kroz svoje filmove prati i analizira procese socioloških i demokratskih tranzicija, a do sada je snimao u Centralnoj i Latinskoj Americi, Kini, Južnoafričkoj Republici, Sudanu, jugoistočnoj Europi i Francuskoj.

Uz ovaj film, biti će prikazan i nagrađivani video rad Andreja Ðerkovića pod nazivom “One vision“, koji je pod komisarijatom Kathy Rae Huffman, premijerno prikazan 1997.godine u sklopu izložbe “Meeting point”, godišnje izložbe Sarajevo Centra za Suvremenu umjetnost SCCA u čijem je katalogu direktorica Centra, eminentna istoričarka umjetnosti Dunja Blažević napisala: “Rad kombinira fragmente kućnog videa, snimljenog u ratu, sa pop himnom grupe Queen “One vision”. Kamerom zabilježena granatiranja, ranjeni ljudi, pogrebi i ostala zbivanja u sarajevskom naselju Dobrinja, dovode u pitanje apsolutizam propagiran u jednom od najvećih hitova prethodne decenije. Riječi “jedna vizija, jedna nacija, jedna zraka svijetlosti“ postaju prijeteće fraze koje su dovele do krvoprolića”. Na 38. Festivalu Amaterskog Filma Bosne i Hercegovine rad je dobio Nagradu Žirija za Najbolju montažu, te je predstavljao Bosnu i Hercegovinu u zvaničnoj selekciji UNICA 98 Concours Mondial u Zillertalu (Austrija) i na 21.Izložbi Današnjih umjetnika 2001.godine u Istanbulu (Turska), pod komisarijatom ugledne likovne kritičarke Beral Madra.

Ovogodišnje izdanje SONEMUS Festa ugostit će berlinski ensemble mosaik, jedan od vodećih evropskih ansambala u području savremene umjetničke muzike, prepoznatljiv po inovativnim multimedijalnim i eksperimentalnim nastupima. 

Njihov koncert, programskog naziva “Dissolving Elements”, bit će održan u utorak, 16. decembra 2025. godine u Galeriji Bosanskog kulturnog centra KS u dva programska bloka. U okviru prvog dijela, koji počinje u 19:30, bit će izvedena djela nastala 2025. godine po narudžbi ansambla u okviru projekta “Periodni sistem”, uključujući premijernu izvedbu komada “Technetium (Tc)” bosanskohercegovačke kompozitorice Hanan Hadžajlić, ali i “O (Oxygen)” Alexandera Villanueve, te “Phosphor (P)” Julije Mihály. Mosaik će ovom prilikom izvesti i djelo “Trauben” renomiranog njemačkog kompozitora Enno Poppea. 

Drugi programski blok, koji počinje u 21:00, donosi izvedbu klupskog eksperimentalnog djela “organize/dissolve” mladog brazilskog kompozitora Ricarda Eizirika. 

Ensemble mosaik će ovom prilikom nastupiti u sastavu: Kristjana Helgadottir (flauta), Roland Neffe (udaraljke), Ernst Surberg (klavir), Chatschatur Kanajan (violina/viola) i Mathis Mayr (violončelo). 

Ulaz na koncert je slobodan. 

ensemble mosaik, osnovan u Berlinu 1997. godine, poznat je po stalnom eksperimentisanju kroz različite žanrove i discipline, istražujući nove muzičke i multimedijalne mogućnosti. Tokom skoro tri decenije, ensemble mosaik je razvio potpuno novu kulturu muziciranja kroz redovno praktikovanu, višeslojnu interakciju instrumentalnih, performativnih, elektronskih, multimedijalnih i scenskih izražajnih sredstava u raznovrsnim izvođačkim situacijama. Ansambl redovno svoje koncertne serije i produkcije predstavlja na renomiranim svjetskim festivalima, kontinuirano uspostavljajući interkulturne kontakte i pokrećući projekte razmjene širom svijeta.

Udruženje za razvoj muzičke umjetnosti i pedagogije Strings Attached Sinfonietta najavljuje koncert u okviru projekta Ekfrastičke teme, koji se treću godinu realizuje s fokusom na istraživanje odnosa između zvuka i teksta, te na razumijevanje muzike kao poticaja za književnu interpretaciju.

Koncert će biti održan u petak, 12. decembra 2025. godine u 19.00 sati, u Umjetničkoj galeriji Bosne i Hercegovine (Zelenih beretki 8, Sarajevo).

Kvartet ‘SA Sinfonietta’ čine violinistkinje Tamara Arsovski i Alma Dizdar, violistkinja Aida Deljkić i violončelistkinja Belma Alić.

Program obuhvata Goldberg varijacije, BWV 988 Johanna Sebastiana Bacha, u transkripciji korejskog violiniste i aranžera Woo Joon Ima. Interpretacija ovog djela poslužiće kao polazna tačka za ekfrastički tekst književnog kritičara i urednika Vladimira Arsenića, koji će u okviru projekta razviti novi književni odgovor na koncertnu izvedbu. Na taj način ostvaruje se temeljna dramaturgija projekta: da muzika, kao višeslojni estetski događaj, generira novu narativnu artikulaciju u polju savremene književnosti.

Goldberg varijacije predstavljaju jedno od najpreciznije koncipiranih muzičkih arhitektonskih ostvarenja evropskog baroka – ciklus u kojem se kontrapunkt ne pojavljuje kao puki tehnički instrument, nego kao misaoni mehanizam koji oblikuje cjelinu djela. Polazište je jednostavna Aria čija se harmonijska struktura, gotovo asketski stabilna, pretvara u matricu iz koje se izvodi trideset varijacija raspoređenih u strogoj i istovremeno izrazito sofisticiranoj logici kanonskih intervalskih odnosa, plesnih idiomatskih gesti i retoričkih figura.

Transkripcija Woo Joon Ima otvara mogućnost da se Bachova polifonija sagleda u drugačijem mediju – u zvučnosti gudačkog kvarteta koja omogućava jasniju prostornu artikulaciju glasova, preciznije tonsko profilisanje linija i dublju perceptivnu analizu polifonijskih slojeva. U kvartetskoj teksturi varijacije se razotkrivaju kao niz mikroscenskih situacija, od strukturnih eksperimenata u kanonima, preko transformacija plesnih modela, do varijacija u kojima se harmonska podloga otvara prema introspektivnim, zbijenim i gotovo hermetičnim zvučnim prostorima.

Ovaj ciklus, premješten iz klavirske u gudačku paradigmu, ne gubi svoju unutrašnju strogoću, već je dodatno naglašava: odnos četiri glasa, njihov zajednički dah, mikro-agogika i suptilne promjene u tonalnom zasićenju postaju sredstva za intenzivnije otkrivanje kontrapunktskih odnosa. Kvartetska transkripcija naglašava činjenicu da je Bachova muzika konstruisana kao sistem u kojem se intelektualno, emocionalno i estetsko ne odvajaju, nego djeluju kao jedinstven umjetnički princip. U tom smislu, Goldberg varijacije predstavljaju i historijski i savremeni repertoarski izazov: djelo koje neprestano otvara nova pitanja o interpretaciji, strukturi i samoj prirodi muzičkog mišljenja.

Projekat Ekfrastičke teme realizuje se uz podršku Ministarstva kulture i sporta Kantona Sarajevo, u saradnji s Udruženjem Hila iz Srbije, portalom Strane i Umjetničkom galerijom Bosne i Hercegovine.

Ulaz je slobodan.